Postępowanie spadkowe w przypadku dziedziczenia nieruchomości po rodzicach jest dość skomplikowaną procedurą. Niestety w niektórych sytuacjach może wiązać się z koniecznością poniesienia dodatkowych kosztów, dopełnienia ważnych spraw natury prawnej lub ograniczeniom dotyczącym rozporządzaniem nieruchomością. Przedstawiamy podstawowe zasady dziedziczenia oraz związane z nimi formalności.

SPIS TREŚCI:

Jak wygląda dziedziczenie spadku po rodzicach?

Nieruchomość po rodzicach możemy odziedziczyć w dwojaki sposób – na mocy testamentu lub ustawowo, jeśli testament nie został spisany. Dziedziczenie testamentowe obejmuje wszystkie osoby wpisane przez spadkodawcę do testamentu, dziedziczenie ustawowe obejmuje zaś najbliższą rodzinę zmarłego wymienianą przez prawo. Kolejność dziedziczenia określona jest w czwartej księdze Kodeksu Cywilnego i wygląda następująco:

  • małżonek oraz dzieci (oraz ich zstępni, jeśli ustawowi spadkobiercy nie przyjęli spadku lub nie dożyli jego otwarcia);
  • rodzice i rodzeństwo (oraz ich zstępni);
  • dziadkowie;
  • pasierbowie;
  • gmina;
  • Skarb Państwa.

Warto wspomnieć, że w polskim prawie dziedziczenie testamentowe ma pierwszeństwo przed dziedziczeniem ustawowym. W przypadku, gdy zgodnie z zapisami testamentu (własnoręcznego, notarialnego lub alograficznego), nieruchomość należy się jednej z kilku osób, które mają prawo do dziedziczenia z mocy ustawy (np. tylko jednemu z rodzeństwa), to osobom pominiętym przysługuje roszczenie do zachowku. Co do zasady jest to ½ przynależnej im ustawowo części spadku.

Czy trzeba zapłacić podatek od spadku po rodzicach?

Dzieci zmarłej osoby nie zapłacą podatku od spadku (czytaj o Dziedziczeniu nieruchomości – najbliższa rodzina jest zwolniona z podatku od spadku), jeśli zgłoszą ten fakt urzędowi skarbowemu za pomocą formularza SD-Z2, w ciągu 6 miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia sądu lub zarejestrowania u notariusza aktu poświadczenia dziedziczenia. W przypadku niedopełnienia tego obowiązku należy opłacić podatek na zwykłych zasadach.

Sprzedaż nieruchomości ze spadku

Mieszkanie, dom lub działka ze spadku mogą zostać sprzedane w każdej chwili po ich nabyciu. Jednakże w niektórych przypadkach trzeba będzie złożyć deklarację PIT-39 oraz opłacić podatek dochodowy w wysokości 19%.

Okolicznością zwalniającą z obowiązku podatkowego jest czas nabycia lub wybudowania nieruchomości przez spadkodawcę. Musi do tego dojść przynajmniej 5 lat przed datą sprzedaży nieruchomości.

Przykładowo: Jeśli nabędziemy spadek w czerwcu 2020, a dom ten został zakupiony przez naszych rodziców w roku 2010, możemy sprzedać nieruchomość od razu po nabyciu do niej praw i bez konieczności zapłacenia podatku dochodowego.

Od 1 stycznia 2019 r., wprowadzono nowe zasady dla spadkobierców. W przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości nabytych w spadku pięcioletni okres liczy się od końca roku, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości przez spadkodawcę (czytaj więcej Sprzedaż odziedziczonej nieruchomości przed upływem 5 lat). Są to więc przepisy bardzo korzystne z punktu widzenia spadkobierców i w większości przypadków znoszą one konieczność zapłaty podatku.

Sprzedaż odziedziczonej nieruchomości przed upływem 5 lat

Czy sprzedaż odziedziczonej nieruchomości przed upływem podanego terminu zawsze skutkuje koniecznością uiszczenia podatku w wysoki 19% uzyskanego dochodu? Wbrew powszechnie panującej opinii, wcale nie. Wystarczy przeznaczyć pozyskane środki na własne cele mieszkaniowe. Dotychczas ulga mieszkaniowa przysługiwała osobom, które w ciągu dwóch lat od odpłatnego zbycia nieruchomości przeznaczyły pozyskane środki na własne cele mieszkaniowe. W świetle ostatnich zmian termin ten uległ wydłużeniu o rok. Osoby, które zbyły odziedziczoną nieruchomość w 2018 roku, mają więc czas na skorzystanie z ulgi mieszkaniowej aż do końca 2021 roku.

Czym są własne cele mieszkaniowe?

Pojęcie własnych celów mieszkaniowych definiuje art. 21 ust. 25. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Najogólniej mówiąc własne cele mieszkaniowe to zakup nieruchomości mieszkalnej, gruntu pod taką nieruchomość, budowa, rozbudowa lub remont własnego budynku/lokalu mieszkalnego w całości, lub w części. Pod pojęciem remontu kryją się prace budowlane, które prowadzą do utrzymania nieruchomości w odpowiednim stanie lub skutkują przywróceniem jej stanu pozwalającego na użytkowanie do celów mieszkaniowych.

Czy wydatki na własne cele mieszkaniowe muszą zostać dokonane wyłącznie na terenie Polski?

Co ciekawe, wydatkowanie pozyskanych środków na własne cele mieszkaniowe nie musi odbywać się wyłącznie na terenie Polski. Można realizować własne cele mieszkaniowe również w pozostałych państwach członkowskich Unii Europejskiej. Ustawa nie wyklucza również państw należących do Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Umowy dotyczące zjawiska podwójnego opodatkowania zawarte między Polską a innym krajem muszą w takim przypadku umożliwiać polskim instytucjom podatkowym pozyskanie niezbędnych informacji.

Podsumowanie

Najbliższa rodzina spadkodawcy jest zwolniona z podatku od spadku. Inaczej wygląda sytuacja związana z podatkiem dochodowym. Gdy dziecko zdecyduje się na sprzedaż nieruchomości odziedziczonej po rodzicu przed upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym rodzic wybudował lub zakupił daną nieruchomość, będzie musiało zapłacić podatek w wysokości 19% osiągniętego dochodu.
Nieruchomość można sprzedać przed upływem podanego terminu bez konieczności uiszczenia podatku, jeżeli uzyskany dochód zostanie przeznaczony na własne cele mieszkaniowe. Wydatki te muszą zostać udokumentowane za pomocą faktury lub umowy. Urząd skarbowy może skontrolować sposób wydatkowania pozyskanych środków.
Mimo przeznaczenia osiągniętego dochodu na własne cele mieszkaniowe należy złożyć zeznanie podatkowe PIT-39. Termin na złożenie oświadczenia upływa 30 kwietnia w roku następującym po roku, w którym miało miejsce odpłatne zbycie odziedziczonej nieruchomości.

Subskrybuj
Powiadom o
5 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments

Bardzo Ciekawe wpisy Panie Łukaszu!

Co jeżeli mama kupiła mieszkanie po śmierci taty i przepisała je w darowiznie mojej córce czy moje rodzeństwo może się ubiegać o zachuwek po tacie , czy w takiej sytuacji się nie należy i jak z kwestią zachowku po mamie ?

głupia babcia… no chyba że każdemu da po równo bo ma więcej